Witte wieven wit hier bring ik oe ‘t spit!

Door Abe de Verteller op

Het beroemdste verhaal over de witte wieven is de sage waarin een jonge man een spit in de wittewievenkuil werpt of in de wittewievenbelt steekt. (1) Dit verhaal is wijd verspreid in Twente en de Achterhoek. Het wordt onder andere verteld van de Lutterberg bij Raalte, de witte wievenkuil van Loo onder Markelo, en die …

Witte wieven, nevelslierten en grafheuvels

Door Abe de Verteller op

Wieven als nevelslierten Wie tegenwoordig vraagt naar de witte wieven zal meestal te horen krijgen dat dit nevelslierten zijn. Deze naturalistische verklaring van een volksgeloof gaat echter dieper dan je denkt. Als je je ogen probeert te focussen op nevel die zweeft over de velden dan zal je merken dat je dat niet lukt. Het …

Wie zoen jij onder de maretak (mistletoe) dit jaar?

Door Abe de Verteller op

De oorsprong van het gebruik van het kussen onder de maretak – in het Engels ‘mistletoe’ –  is in nevelen gehuld. We horen er het eerst van in een zestiende-eeuwse beschrijving uit Engeland.  In de kersttijd maakte men een ‘kissing bough’ door middel van twee hoepels versierd met hulst, klimop en linten. Daar werden vaak …

Over hobbits, goblins en hobgoblins

Door Abe de Verteller op

De eerste zin van het boek ‘The Hobbit’ is: ‘In a hole in the ground there lived a hobbit’. Hobbits zullen de hoofdpersonen worden van het universum dat door de auteur J.R.R. Tolkien werd gecreëerd. Volgens hem komt het woord Hobbit van ‘holbytla’ wat holbewoner betekent. Dat is wat J.R.R. Tolkien er van zegt en …

Van duivelse Pieten en zwarte Klazen

Door Abe de Verteller op

In de loop van de Nederlandse geschiedenis is het sinterklaasfeest al menigmaal van gedaante veranderd. In de negentiende eeuw werd het Sinterklaasfeest grondig geciviliseerd en van al te ‘wilde’ trekken ontdaan. Het uiterlijk van zwarte Piet werd van woest en duivels, meer vrolijk en negroïde. De Sint zelf werd – telkens meer – alleen nog …

Sinterklaas en Wodan; wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is..

Door Abe de Verteller op

Sint is een boeman, laat dat duidelijk zijn. Een boeman is een waarschuwing voor kinderen; blijf uit de buurt van water, anders grijpt de waternekker je (anders verdrink je)! Blijf in de buurt van het huis, anders pakt de weerwolf je (anders verdwaal je)! Ga in het donker niet buiten spelen, want anders grijpt de …

De horrorsint: Sinterklaas als boeman

Door Abe de Verteller op

Enkele jaren geleden kwam de Sint op het filmdoek terecht als horrorsint. Strookt dit wel met zijn imago als goede kindervriend? Vanuit de traditie bekeken in ieder geval wel. Sinterklaas was altijd eng bedoelt, hij was een kinderschrik, een boeman. Er waren vroeger meerdere boemannen; als je in het koren liep kon de korenwolf komen om …