Het winterkoninkje; de betekenis van het sprookje van Grimm

Door Abe de Verteller op

Het sprookje van het winterkoninkje is door de gebroeders Grimm opgetekend in 1840 als ‘der Zaunkönig’, oftewel de heggenkoning. Het is vooral in Duitsland bekend en bestaat in ieder geval al sinds de vijftiende eeuw. Het verhaal is eigenlijk meer een mengsel van fabel en sprookje. Het gaat om de keuze van een koning der vogels, maar …

De helden van de lente: of van de narcistische narcis en het gecastreerde viooltje

Door Abe de Verteller op

Elke lente is het weer een bloemenpracht: krokussen, narcissen, hyacinten, violen en anemonen. Weet wel dat elk van deze bloemen zijn bestaan heeft te danken aan het bloed van een Griekse of Oosterse jongeling, die stierf in de kracht van zijn leven! De helden Krokos en Hyakinthos werden beiden fataal in het hoofd geraakt door …

Wie zoen jij onder de maretak (mistletoe) dit jaar?

Door Abe de Verteller op

De oorsprong van het gebruik van het kussen onder de maretak – in het Engels ‘mistletoe’ –  is in nevelen gehuld. We horen er het eerst van in een zestiende-eeuwse beschrijving uit Engeland.  In de kersttijd maakte men een ‘kissing bough’ door middel van twee hoepels versierd met hulst, klimop en linten. Daar werden vaak …

Van duivelse Pieten en zwarte Klazen

Door Abe de Verteller op

In de loop van de Nederlandse geschiedenis is het sinterklaasfeest al menigmaal van gedaante veranderd. In de negentiende eeuw werd het Sinterklaasfeest grondig geciviliseerd en van al te ‘wilde’ trekken ontdaan. Het uiterlijk van zwarte Piet werd van woest en duivels, meer vrolijk en negroïde. De Sint zelf werd – telkens meer – alleen nog …

Sinterklaas en Wodan; wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is..

Door Abe de Verteller op

Sint is een boeman, laat dat duidelijk zijn. Een boeman is een waarschuwing voor kinderen; blijf uit de buurt van water, anders grijpt de waternekker je (anders verdrink je)! Blijf in de buurt van het huis, anders pakt de weerwolf je (anders verdwaal je)! Ga in het donker niet buiten spelen, want anders grijpt de …

De horrorsint: Sinterklaas als boeman

Door Abe de Verteller op

Enkele jaren geleden kwam de Sint op het filmdoek terecht als horrorsint. Strookt dit wel met zijn imago als goede kindervriend? Vanuit de traditie bekeken in ieder geval wel. Sinterklaas was altijd eng bedoelt, hij was een kinderschrik, een boeman. Er waren vroeger meerdere boemannen; als je in het koren liep kon de korenwolf komen om …

Het verhaal van Jack ‘o lantern en de betekenis van Halloween

Door Abe de Verteller op

Met Halloween, op de avond van de 31e oktober gaan er in vele landen kinderen langs de deuren met uitgeholde pompoenen met een lichtje erin. Ze roepen: ’trick or treat’ of iets dergelijks, en zijn vermomd als engerds, als vampiers, spoken, heksen of skeletten. Zo gaat de maskerade van deur tot deur tot er genoeg …

De rituelen van de Groene man

Door Abe de Verteller op

In het voorgaande artikel over de Groene man (zie hier) heb ik mij geconcentreerd op het ornament van het gezicht met bladeren zo deze voorkomt als versiering in kerken en gebouwen. Als aanvulling en verdere verklaring van de symboliek van deze ornamenten zal ik in dit vervolgartikel een aantal volksrituelen en optochten beschrijven waarin een …