Het leven van de tovenaar Malegijs: een middeleeuwse kijk op de toverkunst

Door Abe de Verteller op

Tegenwoordig is de naam Malegijs onbekend. Toch was hij één van de beroemdste tovenaars van de Middeleeuwen! Hij wordt genoemd in recepten om het toveren te leren en er zijn twee boeken over zijn avonturen in verschillende landen uitgegeven. (1) Malegijs (soms ook Maeldegijs of Madelgijs genoemd) komt voor in twee verhalen uit de Franse …

De wraak van Virgilius en het vuur tussen de benen van Phoebilla

Door Abe de Verteller op

In de literatuur van de Middeleeuwen veranderde de beroemde Romeinse dichter Vergilius – bekend van de Aeneis – in een rasechte tovenaar! (1) Hij maakt muren van lucht, hij commandeert demonen en raadpleegt toverboeken. Natuurlijk beleeft hij zo vele avonturen. Een van zijn beroemdste verhalen intrigeert mij al jaren omdat zij scabreus, shockerend, raadselachtig en …

Heks en drugs: de vliegzalf van de heksen

Door Abe de Verteller op

Gebruikten heksen drugs om te kunnen vliegen? Of anders gezegd: Waren er mannen en vrouwen in de middeleeuwen en in de vroegmoderne tijd die hallucinogene middelen (met name kruiden) gebruikten om in extase of trance te kunnen komen? Het lijkt er op van wel: er zijn een aantal zestiende-eeuwse recepten voor vliegzalf waarin kruiden worden …

Heidense godinnen in middeleeuws Europa

Door Abe de Verteller op

Vanaf de instelling van het christendom als enige geautoriseerde godsdienst van de Romeinse staat door keizer Theodosius in 380 n.o.j., verdween het geloof in de heidense goden langzaam maar zeker uit de Europese samenleving. (1) In de landen die het christendom hadden aangenomen werden andere goden niet getolereerd. Het is daarom erg opmerkelijk om getuigenissen …

Vliegen in zeven en varen in eierschalen: De heks in extase

Door Abe de Verteller op

De verhalen over heksen – zoals we ze vinden in de heksenprocessen en de sagen – zijn voor de moderne mens onverteerbaar. Vliegen op een bezemsteel door de lucht, zich kunnen veranderen in een kat, het stelen van boter en melk op magische wijze, het is stuk voor stuk onmogelijk! Toch zijn er vrouwen voor …

De symboliek van de heks

Door Abe de Verteller op

Het archetypische beeld van de heks spreekt ontzettend tot de verbeelding. Het zit tjokvol symboliek en raakt voor veel mensen een diepe snaar. (1) Bij het noemen van het woord heks zien we direct een aantal oerelementen aan ons geestesoog verschijnen. We zien het beeld van de heks bij de brouwketel. Zij is jong en naakt of oud met …

De gruwelijk wulpse heksen van Hans Baldung Grien

Door Abe de Verteller op

De Duitse schilder Hans Baldung Grien (1) (1485-1545) maakte begin zestiende eeuw een aantal opmerkelijke tekeningen en houtsneden van heksen. Zij intrigeren mij enorm omdat zij op een aantal plaatsen afwijken van het stereotype heksenbeeld en daardoor als schokkend kunnen worden ervaren. Voor mij zijn het afbeeldingen van verschillende stadia van trance. De heksen treden uit hun fysieke …

Dansen als katten en bijten als wolven: Heksenvervolgingen in Amersfoort en Nijkerk

Door Abe de Verteller op

De tovenaar Jochem Bos en de heks Neele Ellerts; toverij in Nijkerk In Nijkerk in het jaar 1550 kreeg een meisje genaamd Geertgen Goossens last van een mysterieuze ziekte. Ze krijgt epileptische aanvallen, tijdenlang zegt ze niets en vervolgens braakt ze vreemde dingen op. Vreemd genoeg krijgt ze deze aanvallen voornamelijk zodra de buurvrouw Neele …